กรณีที่ผู้ป่วยต้องให้อาหารสายยางเนื้อหานี้มีไว้เพื่อวัตถุประสงค์ในการให้ข้อมูลเท่านั้น โปรดปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหากต้องการคำแนะนำหรือการวินิจฉัยทางการแพทย์
การให้อาหารทางสายยาง (Enteral Nutrition) จะถูกนำมาใช้เมื่อผู้ป่วย "ไม่สามารถรับประทานอาหารทางปากได้เพียงพอ" หรือ "รับประทานทางปากแล้วเสี่ยงต่ออันตราย" โดยมีกรณีหลักๆ ดังนี้ครับ
1. ผู้ที่มีภาวะกลืนลำบาก (Dysphagia)
เป็นกรณีที่พบบ่อยที่สุด เพื่อป้องกันการสำลักอาหารลงปอด ซึ่งอาจนำไปสู่ปอดอักเสบติดเชื้อ (Aspiration Pneumonia)
ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke): อัมพฤกษ์ อัมพาต ที่กล้ามเนื้อการกลืนทำงานผิดปกติ
ผู้ป่วยโรคทางระบบประสาท: เช่น พาร์กินสัน (Parkinson's), กล้ามเนื้ออ่อนแรง (ALS) หรืออัลไซเมอร์ระยะท้ายที่เริ่มลืมวิธีการกลืน
ผู้สูงอายุที่มีร่างกายอ่อนแอมาก: จนไม่มีแรงในการเคี้ยวและกลืน
2. ผู้ที่มีปัญหาทางกายภาพของทางเดินอาหารส่วนบน
เมื่ออาหารไม่สามารถเคลื่อนที่จากปากไปยังกระเพาะได้ตามปกติ
มะเร็ง: เช่น มะเร็งช่องปาก, มะเร็งลำคอ หรือมะเร็งหลอดอาหารที่ก้อนเนื้อขวางทางเดินอาหาร
การบาดเจ็บรุนแรง: เช่น กระดูกขากรรไกรหัก หรือได้รับอุบัติเหตุบริเวณใบหน้า
หลอดอาหารตีบตัน: จากการอักเสบหรือได้รับสารเคมี
3. ผู้ป่วยที่ไม่รู้สึกตัวหรือการรับรู้บกพร่อง
ผู้ป่วยวิกฤต (ICU): ที่ต้องใส่เครื่องช่วยหายใจ หรืออยู่ในภาวะโคม่า
ผู้ป่วยหลังผ่าตัดใหญ่: ที่ยังไม่ฟื้นจากยาสลบหรือต้องพักฟื้นร่างกายแต่ต้องการสารอาหารทันที
4. ผู้ที่มีความต้องการสารอาหารสูงกว่าปกติ (Increased Requirements)
บางครั้งผู้ป่วยทานได้เอง แต่ทานได้น้อยไม่พอกับที่ร่างกายต้องใช้ในการซ่อมแซม
ผู้ป่วยแผลไฟไหม้รุนแรง: ร่างกายต้องการโปรตีนมหาศาลเพื่อสร้างเนื้อเยื่อใหม่
ผู้ป่วยมะเร็งที่เบื่ออาหารจัดจากคีโม: ทำให้น้ำหนักลดฮวบจนร่างกายรับการรักษาต่อไม่ไหว
ผู้ป่วยที่มีแผลกดทับรุนแรง: ต้องการสารอาหารเฉพาะทางเพื่อเร่งการสมานแผล
5. ผู้ป่วยโรคเฉพาะทางที่ต้องคุมสารอาหารเป๊ะๆ
โรคไตเรื้อรัง หรือ โรคตับ: ในบางกรณีที่การทานเองทำให้คุมปริมาณน้ำและเกลือแร่ได้ยาก แพทย์อาจใช้สายยางเพื่อคำนวณสารอาหารให้แม่นยำที่สุด
💡 สรุปหลักการตัดสินใจของแพทย์
แพทย์จะพิจารณาให้สารอาหารทางสายยางก็ต่อเมื่อ "ระบบย่อยอาหาร (ลำไส้) ยังทำงานได้ดี" แต่มีปัญหาแค่ที่ช่องทางเข้า (ปากและลำคอ) เพราะการให้สารอาหารผ่านลำไส้มีความปลอดภัยและเป็นธรรมชาติมากกว่าการให้ทางหลอดเลือดดำครับ
